Финский язык. Урок 26. | Финляндия: язык, культура, история
НЕ ЗАБУДЬТЕ ПОМОЧЬ САЙТУ МАТЕРИАЛЬНО - БЕЗ ВАШЕЙ ПОДДЕРЖКИ ОН СУЩЕСТВОВАТЬ НЕ СМОЖЕТ!

Финский язык. Урок 26.

ПРЕДЫДУЩИЙ УРОК


 


В этом уроке:

  • Пассивное (страдательное) наклонение

  • Упражнения


Сегодня мы начнем большую тему пассивной формы глаголов — для краткости на этом сайте называемую пассив (на финские деньги — passiivi).

Как и в русском языке, в финском языке глаголы можно поставить в пассивный (или страдательный) залог. Это необходимо, если нам нужно указать на действие, но совершающий его неизвестен или просто неважен. При чем тут страдание в названии залога — Бог весть, но это и не принципиально. Не нами заведено — не нам и отменять.

Например:

тут учатся, здесь не курят и т.д.

Täällä lauletaan kauniita lauluja.Здесь поют красивые песни.

Sitä ei tehdä yöllä.Это не делают ночью.

Myydäänkö Suomessa smetanaa? Продают ли в Финляндии сметану? (кстати, стали продавать в последнее время)

Перед тем, как узнать все значения этой формы в финском языке, посмотрим, как она образуется.

Окончания пассива настоящего времени:

an/-än, —taan/-tään

В образовании пассива с глаголами 1 типа есть пара нюансов (если кто забыл — то повторите типы глаголов).

Сначала несколько примеров: глагол -> форма 1 лица единственного числа (то есть форма: я делаю) -> пассив (окончания пассив я для наглядности отделяю косой чертой /).

lukea — lue-n — lue/taan

katsoa — katso-n — katso/taan

tietää — tiedä-n — tiede/tään

ottaa — ota-n — ote/taan 

1. Это единственный тип, где прибавляются окончания —taan/-tään. Как видно из примеров, прибавляется окончание к слабой основе — то есть место пресловутое k-p-t-чередование. Т.е. ставим глагол в форму 1 лица, убираем личное окончание и прибавляем —taan/-tään.

2. -a/-ä  => -e

То есть если основа заканчивается на —a/-ä, то это —a  или —ä превращаются в —e. Как произошло в случаях с глаголами tietää, ottaa. Приведем еще несколько примеров:

antaa – annetaan

kirjoittaa – kirjoitetaan

soittaa – soitetaan

Отрицательная форма образуется с помощью частицы ei и отбрасывания конечных —an/-än:

ei lueta

ei katsota

ei tiedetä

ei oteta

С остальными типами глаголов дела обстоят гораздо проще. Чисто технически — к неопределенной, то есть инфинитивной форме глагола (то, как он стоит в словаре) прибавляются окончания — —an / —än.

Отрицательная форма образуется так же, как и в первом типе, то есть с помощью отрицательной частицы ei и отбрасывания окончания —an/-än. И здесь получается ei + инфинитив (неопределенная форма глагола).

2 тип глаголов.

syödä — syodään — ei syödä

käydä — käydään — ei käydä

3 тип глаголов.

hymyillä — hymyillään — ei hymyillä

pestä — pestään — ei pestä

panna — pannaan — ei panna

4 тип глаголов.

pakata — pakataan — ei pakata

5 тип глаголов.

tarvita — tarvitaan — ei tarvita

6 тип глаголов.

paeta — paetaan — ei paeta

С формообразованием разобрались. Теперь посмотрим на значения пассива в финском языке. Примечательно, что помимо основного значения есть еще два очень важных и часто используемых дополнительных. 

1. Как уже говорилось, и самое главное: неизвестен или не важен субъект действия (тот, кто производит действие).

Mökissä asutaan kesänä.В избушке* живут летом.

* видел бы автор этого примера эти финские избушки, так что все-таки лучше переводить словом «коттедж» или «летний дом».

Suomessa hiihdetään paljon talvella.В Финляндии много катаются на лыжах зимой.

2. В разговорном языке пассив используется в качестве повелительного наклонения 1 лица множественного числа (давайте (мы)пойдем(те) и пр.)

Juodaan kavhia! Выпьем кофе! Давайте попьём кофе!

Mennään elokuviin! Пойдемте в кино! Давайте пойдём в кино!

3. И опять-таки, в разговорном языке (puhekieli) пассив более чем часто, то есть практически всегда, заменяет форму 1 лица множественного числа изъявительного наклонения («мы»). То есть:

(me) käymme saunassa (мы ходим в баню) => me käydään saunassa

Me maalataan talo.Мы красим дом.

Me ei osteta uutta autoa.Мы не покупаем (*не купим, не будем покупать) новую машину.

* Напоминаем, что из-за отсутствия формального будущего времени в финском языке такие предложения могут переводиться и настоящим, и будущим временем — в зависимости от контекста.

Обратите внимание:

Ei osteta tätä autoa! — Давай(те) не будем покупать эту машину!

Возможно, вы обратили внимание на странный порядок слов и необычность падежей объекта. Дело в том, что при употреблении пассива они меняются.

Объект в пассиве.

1. Партитив так и остается.

Me emme osta uutta autoa. = Me ei osteta uutta autoa.Мы не покупаем (не купим) новую машину.

Me rakastamme häntä. = Me rakastetaan häntä. Мы любим его (глагол rakastaa — партитивный, то есть требующий после себя всегда партитивного дополнения).

2. Генетивный аккузатив всегда меняется на номинативный аккузатив! Посмотрите на пример с «Me maalataan talo».

В активной форме был бы генетивный аккузатив: Me maalaamme talon.

Kirja luetaan. — Книгу прочтут.

Но:

Me luemme kirjan. Мы прочитаем книгу.

И наконец порядок слов. Возможны два варианта:

1. объект + глагол в пассиве + ……

Pyykit pestään myöhemmin. Бельё постирают позже.

2. …… + глагол в пассиве + объект

Huomenna minulle annetaan lahja. Завтра мне подарят подарок.

Все зависит от того, на что вы хотите обратить внимание. Если на то, что вы помоете бельё позже, то слово позже ставится в конец предложения. И наоборот, если вы хотите указать на то, что вы позже помоете бельё, т.е. на действие, то действие оказывается в конце. В русском языке точно так же.

Более подробно про пассив вы можете узнать по ссылке.

Потренируемся в образовании и употреблении формы пассива настоящего времени.


Упражнение 1.


Перепишите текст на разговорном языке, т.е. заменяя глаголы от 1 лица множественного числа на пассивные формы настоящего времени. Помните об объекте!

Huomenna me aiomme lähteä Suomenlinnaan. Me emme ota Ullan koiraa mukaan, vaan me jätämme sen kotiin. Me emme aio syödä siellä ravintolassa, vaan me laitamme vähän evästä, teemme voileipiä ja keitämme kahvia. Me panemme sen kahvin termospullon ja ne voileivät johonkin rasiaan. Me otamme mukaan myös jonkin sellaisen ison peiton, jolla voi istua. Ja sitten me lähdemme! Me jäämme pois Kaisaniemen pysäkillä ja kävelemme torin läpi satamaan. Ehkä me ostamme torilta kirsikoita tai jotakin muuta hyvää. Sitten me vain odotamme sitä lauttaa rannalla, syömme kirsikoita ja katselemme ihmisiä jonkin aikaa, kunnes se lautta saapuu.

Ответ:

Скрытый текст

Huomenna me aiotaan lähteä Suomenlinnaan. Me ei oteta Ullan koiraa mukaan, vaan me jätetään se kotiin. Me ei aiota syödä siellä ravintolassa, vaan me laitetaan vähän evästä, tehdään voileipiä ja keitetään kahvia. Me pannaan se kahvi termospulloon ja ne voileivät johonkin rasiaan. Me otetaan mukaan myös jokin sellainen iso peito, jolla voi istua. Ja sitten me lähdetään! Me jäädään pois Kaisaniemen pysäkillä ja kävellään torin läpi satamaan. Ehkä me ostetaan torilta kirsikoita tai jotakin muuta hyvää. Sitten me vain odotettan sitä lauttaa rannalla, syödään kirsikoita ja katsellaan ihmisiä jonkin aikaa, kunnes se lautta saapuu. 


Слова:

jättääоставлять

eväsпровизия

rasiaкоробка

peittoодеяло

pysäkkiостановка

kirsikkавишня

kunnesпока не

lauttaпаром


Упражнение 2.


Сделайте пассивные предложения согласно образцу.

Образец:

Juomalasi on lasi, josta (juoda). -> Juomalasi on lasi, josta juodaan. Стакан для питья это стакан, из которого пьют.

1. Kävelytie on tie, jolla (kävellä — гулять).

2. Ajotie on tie, jolla (ajaa — ехать).

3. Asuintalo on talo, jossa (asua — жить, проживать).

4. Kirjoituskone on kone, jolla (kirjoittaa — писать).

5. Lentokone on kone, jolla (lentää — лететь).

6. Käyttöesine on esine, jota (käyttää — использовать). [käyttöesine — предмет обихода]

7. Lukukirja on kirja, jota (lukea — читать).

8. Lähtöpaikka on paikka, josta (lähteä — отправляться, уезжать).

9. Muuttopäivä on päivä, jona (muuttaa — переезжать). [jona — когда, эссив от joka]

10. Saapumisaika on aika, jona (saapua perille — прибывать на место).

11. Odotushuone on huone, jossa (odottaa — ждать).

12. Vetolaatikko on laatikko, joka (vetää auki — выдвигать).

VETOLAATIKKO

13. Jatkokurssi on kurssi, jolla (jatkaa — продолжать) opiskelua.

14. Tuonti tarkoittaa ulkomaankauppaa, jossa tavaroita (tuoda — ввозить, импортировать) maahan, ja vienti tarkoittaa kauppaa, jossa tavaroita (viedä — вывозить, экспортировать) maasta.

15. Pesula on paikka, jossa (pestä — стирать, мыть).

16. Olohuone on huone, jossa (olla — быть) vapaa-aikana ja vieraiden kanssa.

17. Onnittelukortti on kortti, jolla (onnitella — поздравлять), kun jollakulla on merkkipäivä. [merkkipäivä — знаменательная дата]

18. Suruaika on aika, jona (surra — горевать, грустить) jonkun kuolemaa.

19. Avain on esine, jolla (avata — открывать) lukko.

20. Korkeushyppy on urheilulaji, jossa (hypätä — прыгать) korkealle.

21. Kertaus on harjoitus, jossa (kerrata — повторять) vanhoja tuttuja asioita.

22. Autokorjaamo on paikka, jossa (korjata — ремонтировать, чинить) autoja, kun ne ovat menneet rikki.

23. Paluulippu on lippu, jolla (palata — вернуться).

24. Siivouspäivä on päivä, jona (siivota — делать уборку). [siivouspäivä — по-русски мы называем это «санитарный день»]

25. Tapaamispaikka on paikka, jossa (tavata — встречать).

26. Valintamyymälä on kauppa, jossa (valita — выбирать) itse tavarat hyllyistä. [valintatalo — устаревшее слово, как, в общем-то, устарел и его русский перевод — «универсам»]

Ответы:

Скрытый текст

1. Kävelytie on tie, jolla kävellään.

2. Ajotie on tie, jolla ajetaan.

3. Asuintalo on talo, jossa asutaan.

4. Kirjoituskone on kone, jolla kirjoitetaan.

5. Lentokone on kone, jolla lennetään.

6. Käyttöesine on esine, jota käytetään.

7. Lukukirja on kirja, jota luetaan.

8. Lähtöpaikka on paikka, josta lähdetään.

9. Muuttopäivä on päivä, jona muutetaan.

10. Saapumisaika on aika, jona saavutaan perille.

11. Odotushuone on huone, jossa odotetaan.

12. Vetolaatikko on laatikko, joka vedetään auki.

13. Jatkokurssi on kurssi, jolla jatketaan opiskelua.

14. Tuonti tarkoittaa ulkomaankauppaa, jossa tavaroita tuodaan maahan, ja vienti tarkoittaa kauppaa, jossa tavaroita viedään maasta.

15. Pesula on paikka, jossa pestään.

16. Olohuone on huone, jossa ollaan vapaa-aikana ja vieraiden kanssa.

17. Onnittelukortti on kortti, jolla onnitellaan, kun jollakulla on merkkipäivä.

18. Suruaika on aika, jona surraan jonkun kuolemaa.

19. Avain on esine, jolla avataan lukko.

20. Korkeushyppy on urheilulaji, jossa hypätään korkealle.

21. Kertaus on harjoitus, jossa kerrataan vanhoja tuttuja asioita.

22. Autokorjaamo on paikka, jossa korjataan autoja, kun ne ovat menneet rikki.

23. Paluulippu on lippu, jolla palataan.

24. Siivouspäivä on päivä, jona siivotaan.

25. Tapaamispaikka on paikka, jossa tavataan.

26. Valintamyymälä on kauppa, jossa valitaan itse tavarat hyllyistä.


Упражнение 3.


Составьте предложения, используя пассив с предложенными словами и при определении порядка слов руководствуйтесь вопросом в скобках.

Образец:

tänään – varata – matka (Mikä?) Tänään varataan matka.

tänään – varata – matka (Milloin?) Matka varataan tänään.

1. passi – hakea – ensi viikko (Milloin?)
________________________________________
2. viedä – paperit – poliisilaitos (Mihin?)
________________________________________
3. ilta – pakata – matkalaukut (Milloin?)
________________________________________
4. näyttää – passi – tarkastaja (Kenelle?)
________________________________________
5. punnita – laukut – lähtöselvitys (Missä?)
________________________________________
6. laukut – kuljettaa – lentkone (Mihin?)
________________________________________
7. avata – näyttely – huomenna (Milloin?)
________________________________________
8. pestä – kesä – ikkunat (Mitkä?)
______________________________________
9. laittaa – pitsa – ilta (Mitä?)
______________________________________
10. kello 20:00 – ovi – sulkea (Milloin?)
______________________________________
11. ruoka – kanssa – juoda – maito (Mitä?)
______________________________________
12. ostaa – huomenna – uusi tietokone (Mikä?)
______________________________________

Ответы:

Скрытый текст

1. passi haetaan ensi viikolla

2. paperit viedään poliisilaitokseen

3. matkalaukut pakataan illalla

4. passi näytetään tarkastajalle

5. laukut punnitaan lähtöselvityksessä

6. laukut kuljetetaan lentkoneeseen

7. näyttely avataan huomenna

8. kesällä pestään ikkunat

9. illalla laitetaan pitsaa

10. ovi suljetaan kello 20:00

11. ruoan kanssa juodaan maitoa

12. huomenna ostetaan uusi tietokone


Слова:

poliisilaitosполицейский участок

tarkastajaинспектор

punnitaвзвешивать


СЛЕДУЮЩИЙ УРОК

Послать ссылку в:
  • Добавить ВКонтакте заметку об этой странице
  • Facebook
  • Twitter
  • LiveJournal
  • Одноклассники
  • Blogger
  • PDF

Постоянная ссылка на это сообщение: https://www.suomesta.ru/2013/01/06/finskij-yazyk-urok-26/

Добавить комментарий

Ваш адрес электронной почты не будет опубликован.