Финский язык. Урок 13. | Финляндия: язык, культура, история
НЕ ЗАБУДЬТЕ ПОМОЧЬ САЙТУ МАТЕРИАЛЬНО - БЕЗ ВАШЕЙ ПОДДЕРЖКИ ОН СУЩЕСТВОВАТЬ НЕ СМОЖЕТ!

Финский язык. Урок 13.

ПРЕДЫДУЩИЙ УРОК


В этом уроке:

  • Падеж транcлатив (translatiivi)

  • Предложения без субъекта (подлежащего)

  • Управление глаголов (продолжение)

  • Местоимение joka

  • Скороговорки 


Падеж транслатив (translatiivi)


Финская система падежей поначалу кажется страшно запутанной и пугающей, особенно названия этих самых падежей. Со временем вы к этому всему привыкнете, а вот названия падежей выучить постепенно надо. А пока еще один.

Показателем падежа translatiivi  – транслатива, является суффикс -ksi, добавляемый к слабой основе слова, если слово оканчивается на открытый слог (гласную) и к сильной основе, если слово оканчивается на закрытый слог (согласную) или букву -e.

Падеж транслатив используется для передачи изменения состояния, трансформации объекта, перехода из одного состояния в другое:

tulla vanhaksiстановиться старым

muuttua sammakoksi превращаться в лягушку

Слова в этом падеже отвечают на вопросы miksi? во что? keneksi? в кого?

(У вопросительного слова Miksi? есть еще отдельное и популярное значение Почему?)

Поэтому этот падеж и можно назвать (и некоторые источники называют) превратительным.

Как видно из примеров, падеж транслатив зачастую используется с глаголами muuttua меняться и tulla в значении превращаться, становиться.

Другой случай употребления транслатива – это выражения типа: «по-русски», «по-немецки» и т.д.

Finland on suomeksi Suomi. Ruotsi on ruotsiksi Sverige. Norja on norjaksi Norge. Islanti on islanniksi Island. Tanska on tanskaksi Danmark. Saksa on saksaksi Deutschland. Ranska on ranskaksi France. Englanti on englanniksi England. Italia on italiaksi Italia. Venäjä on venäjäksi Rossija.

–         Mitä Stockholm on suomeksi?
–         Tukholma.
–         Entä Hamburg?
–         Hampuri.

В русском языке в обеих случаях будет “по-немецки“:

Puhun vähän saksaa. Я немного говорю по-немецки.

Talo on saksaksi Haus.Дом – по-немецки Haus.

Однако по-фински употребляются разные падежи (в первом случае партитив).


В финском языке (как и в русском) есть конструкции, в которых отсутствует субъект (подлежащее, то/тот, кто выполняет действие).

Например:

On kiva opiskella suomea.Классно учить финский.

On ihana olla kotona!Прекрасно быть дома!

В таких конструкциях не говорится, кому классно учить финский, или кому прекрасно быть дома.

Такого рода конструкции, их называют безличными, довольно сильно распространены. Более подробно про них можно прочесть здесь.


Прочитайте следующие диалоги:

– Minä olen huonolla tuulella. 

– Niinkö? Miksi?

– En tiedä. Kaikki on niin tylsää!

– Eikä ole! Minä tiedän monta mukavaa asiaa.

– No mikä esimerkiksi ei ole tylsää?

– Musiikki. Millaisesta musiikista sinä pidät?

– Minä en pidä musiikista.

– No mistä sinä pidät?

– En mistään. 

 

– Tykkäätkö sinä Liisasta?

–  En.

–  Miksi et?

–  Siksi että kaikki tykkäävät hänestä.

–  Kenestä sinä sitten tykkäät?

–  En kenestäkään.

Рассмотрим некоторые полезные конструкции, которые в них были.

olla huonolla tuulellaбыть в плохом настроении

olla hyvällä tuulellaбыть в хорошем настроении (настроение (а также ветер) – tuuli)

Niinkö? – Выражает удивление: «Неужели!?»

tylsä 1) тупой 2) скучный

Eikä ole! Да нет же!

Monta… Много… Обратите внимание на то, что monta требует после себя партитив единственного числа (в отличие от русского языка).

monta kirjaaмного книг – по-русски “книг”, то есть множественное число

esimerkiksi например

pitää + -sta/-stä – любить, нравится

tykätä (tykkää-) – любить, нравится

Эти два последних глагола в принципе равнозначны. Не надо их путать с глаголом rakastaaлюбить, который выражает, так сказать, более сильную любовь и используется для описания отношений между мужчинами и женщинами (“Я вас любил, любовь еще быть может…” – при переводе на финский здесь будет rakastaa).

Оба глагола имеют требуют после себя падежа элатив -sta/-stä (см. пример употребления ниже). Это явление – когда глагол после себя требует дополнения в каком-то определенном падеже, и называется, как уже указывалось ранее, управлением глагола или rektio.

Еще надо отметить, что глагол pitää очень многозначен, здесь только одно из его значений. Об этом глаголе подробнее.

Соответственно перевод в данном диалоге такой:

mistä? – ei mistään – что? (ты любишь, тебе нравится) – ничего

kenestä? – ei kenestäkäänкого? (ты любишь) / кто? (тебе нравится) – никого / никто

Liisalla on poikaystävä. Liisa ja Pekka (poikaystävän nimi on siis Pekka) keskustelevat. He istuvat sohvalla käsi kädessä.

Liisa: Minä pidän sinusta. Pidätkö sinä minusta?

Pekka: Pidän. Minä tykkään sinusta hirveästi. Sinä olet niin kiva.

Liisa: Niin sinäkin. Sinä olet ihana. Pidätkö sinä suklaasta?

Pekka: Pidän. Minä pidän suklaasta hirveästi.

Liisa: Ole hyvä. (Antaa suklaata ja ottaa itsekin kolme suurta palaa). Minusta suklaa on ihanaa.

Pekka: Niin minustakin. Tykkäätkö sinä lakritsista?

Liisa: En. Se on pahaa. Minä en pidä siitä.

Pekka: En minäkään.

keskustella (keskustele-) – болтать, беседовать

käsi kädessäдержась за руки, «рука в руке»

hirveästi очень сильно, ужасно

pala кусок

paha плохой

В приведенном выше диалоге, помимо управления глаголов, активно используются так называемые усилительные частицы – –kin/-kään, рассмотренные нами ранее. На русский язык часто их можно переводить как «тоже», «также». В утвердительных предложениях будет использоваться частица -kin, в отрицательных – -kaan / -kään (не забываем про гармонию гласных).


Упражнение 1.

Вставьте слова в скобках в форме -sta/-stä (элатив).

  1. Pidätkö (talvi)?
  2. Mitä mieltä olet (ydinvoima)?
  3. Pidätkö enemmän (kissa) vai (koira)?
  4. Mitä mieltä olet (suomalainen kahvi)?
  5. Pidätkö (jäätelö)?
  6. (Mikä ruoka) sinä pidät?
  7. Puhumme tämän päivän (televisio-ohjelma).
  8. Puhumme ruoan (hinta).
  9. Mitä mieltä olet (Helsinki)?
  10. En pidä (suuri kaupunki).

Ответы:

Скрытый текст
  1. Pidätkö talvesta?
  2. Mitä mieltä olet ydinvoimasta?
  3. Pidätkö enemmän kissasta vai koirasta?
  4. Mitä mieltä olet suomalaisesta kahvista?
  5. Pidätkö jäätelöstä?
  6.  Mistä ruoasta sinä pidät?
  7. Puhumme tämän päivän televisio-ohjelmasta.
  8. Puhumme ruoan hinnasta.
  9. Mitä mieltä olet Helsingistä?
  10. En pidä suuresta kaupungista.

ydinvoimaядерная энергия

(ydinядро + voimaсила)

jäätelö мороженое

televisio-ohjelmaтелевизионная программа

hinta цена


Текст


Nyt puhumme nuoresta miehestä, joka asuu maalla.

Lehdessä on kirjoitus nuoresta miehestä, jonka nimi on Markku. Hänellä on talo, jossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa. Hänellä ei ole vaimoa. Naapuritalossa asuu mukava tyttö, josta Markku pitää kovasti. Ehkä tyttö joskus menee naimisiin Markun kanssa.

Markun sisar, jolla on mies ja kaksi lasta, asuu Ruotsissa. Kesällä he käyvät Suomessa ja ovat aina pari viikkoa Markun luona. Markku, jolla on kesällä aina paljon työtä, on iloinen, kun he tulevat ja auttavat.

kirjoitus заметка, статья

mennä naimisiin jonkun kanssa выходить замуж/жениться на ком-то

Теперь произведем некоторые исследования. Или, наоборот, сначала исследования, а потом текст.

Часто для образования сложносоставных предложений используется местоимение joka, поставленное в нужную форму. В русском языке соответствием является связующее слово «который».

Рассмотрим отдельные конструкции из текста:

  • Puhumme eräästä nuoresta miehestä. Mitä tiedämme tästä miehestä? Tiedämme, että hän asuu maalla. – Puhumme nuoresta miehestä, joka asuu maalla (за городом).
  • Lehdessä on kirjoitus nuoresta miehestä. Miehen nimi on Markku. – Lehdessä on kirjoitus nuoresta miehestä, jonka nimi on Markku.
  • Hänellä on talo. Talossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa. – Hänellä on talo, jossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa.
  • Naapuritalossa asuu mukava tyttö. Tästä tytöstä Markku pitää kovasti. – Naapuritalossa asuu mukava tyttö, josta Markku pitää kovasti.
  • Markun sisar asuu Ruotsissa. Sisarella on mies ja kaksi lasta. – Markun sisar, jolla on mies ja kaksi lasta, asuu Ruotsissa.
  • Markku on iloinen, kun he tulevat. Markulla on kesällä aina paljon työtä. – Markku, jolla on kesällä aina paljon työtä, on iloinen, kun he tulevat.

Местоимение joka изменяется по падежам. Заодно их и вспомним.

номинатив – joka

генетив – jonka  

партитив – jota     

инессив – jossa   

элатив – josta    

адессив – jolla     

аблатив – jolta    

аллатив – jolle

иллатив – johon


Упражнение 2.

Соедините начало предложения c правильным концом.

Annan kukat ystävälle, jossa on kolme kerrosta.
Ostan lehden, jonka nimi on Musti.
Nousen bussiin, jossa oli sininen pusero.
Pidän ruoasta, jossa on viikon televissio- ja radio-ohjelma.
Naapurillani on koira, jolla on vielä tilaa.
Isoäiti kiittää Tulaa paketista, jossa asuu paljon lapsiperheitä.
Tämä postikortti tulee Erikiltä, joka lähtee laiturista 15.
Pane tämä kirja hyllylle, jossa on valkosipulia.
Tämä on lähiö, joka on matkalla Suomessa.
Hannu asuu kerrostalossa, jolla on tänään nimipäivä.

Ответы:

Скрытый текст

Annan kukat ystävälle, jolla on tänään nimipäivä.
Ostan lehden, jossa on viikon televissio- ja radio-ohjelma.
Nousen bussiin, joka lähtee laiturista 15.
Pidän ruoasta, jossa on valkosipulia.
Naapurillani on koira, jonka nimi on Musti.
Isoäiti kiittää Tulaa paketista, jossa oli sininen pusero.
Tämä postikortti tulee Erikiltä, joka on matkalla Suomessa.
Pane tämä kirja hyllylle, jolla on vielä tilaa.
Tämä on lähiö, jossa asuu paljon lapsiperheitä.
Hannu asuu kerrostalossa, jossa on kolme kerrosta.


Упражнение 3.

В этом упражнении Вам встретиться много наименований цветов.

Вставьте местоимение joka в нужной форме.

  1. Annan nämä ruusut ystävälle, *** asuu naapuritalossa.
  2. Annan nämä tulppaanit ystävälle, *** pidän.
  3. Annan nämä narsissit ystävälle, *** nimi on Liisa.
  4. Annan nämä neilikat ystävälle, *** kanssa puhun ongelmasta.
  5. Annan nämä orvokit ystävälle, *** soitan joka päivä.
  6. Annan nämä lemmikit ystävälle, *** saan neuvoja.
  7. Kuka tämä nainen on, *** puhuu nyt televisiossa?
  8. Kuka tämä nainen on, *** kuva on lehden kannessa?
  9. Kuka tämä nainen on, *** on lapsi sylissä?
  10. Tämä nainen, *** sinä puhut, on suomalainen ministeri.

Ответы:

Скрытый текст
  1. Annan nämä ruusut ystävälle, joka asuu naapuritalossa.
  2. Annan nämä tulppaanit ystävälle, josta pidän.
  3. Annan nämä narsissit ystävälle, jonka nimi on Liisa.
  4. Annan nämä neilikat ystävälle, jonka kanssa puhun ongelmasta.
  5. Annan nämä orvokit ystävälle, jolle soitan joka päivä.
  6. Annan nämä lemmikit ystävälle, jolta saan neuvoja.
  7. Kuka tämä nainen on, joka puhuu nyt televisiossa?
  8. Kuka tämä nainen on, jonka kuva on lehden kannessa?
  9. Kuka tämä nainen on, jolla on lapsi sylissä?
  10. Tämä nainen, josta sinä puhut, on suomalainen ministeri.

ruusu роза
tulppaani тюльпан
narsissi нарцисс
neilikka гвоздика
ongelma проблема
orvokki фиалка
lemmikki незабудка
neuvo совет
kansi обложка
lapsi on sylissä ребенок в руках (про грудного ребенка)


Напоследок несколько финских скороговорок поломать язык 🙂

Mustan kissan paksut posket.
Lauri löysi ruplanrahan jyrkän penkereen reunalta.
Appilan pappilan apupapin papupata pankolla kiehuu ja kouhuu.


СЛЕДУЮЩИЙ УРОК

Послать ссылку в:
  • Добавить ВКонтакте заметку об этой странице
  • Facebook
  • Twitter
  • LiveJournal
  • Одноклассники
  • Blogger
  • PDF

Постоянная ссылка на это сообщение: https://www.suomesta.ru/2013/01/04/urok-13/

11 комментариев

Перейти полю для комментария

  1. hiveästi – опечатка..

    1. Поправил.

  2. Добрый день!А почему слово “тупые” в партитиве?

    1. Где?

    2. А, понял. Kaikki on niin tylsää!
      Это отдельная тема, но не углубляясь, можно сказать, что в предложениях типа “Это интересно” – прилагательное стоит в партитиве.

      Tämä on mielenkiintoista.

      Более детально ищите в грамматике – предикатив, партитив.

  3. Спасибо большое!Я , наверное, никогда этот Финский не выучу, а учить надо.

    1. Вы, самое главное, не нагружайте себя комплексами – и не стремитесь к ненужному совершенству. Ставьте перед собой реалистичную задачу: чтобы финны поняли, что вы хотите сказать (даже если вы делаете это с ошибками), и чтобы вы понимали, чего финны хотят сказать вам. Это не так уж сложно и даже забавно в чем-то.

  4. добрый день. почему в тексте про Маркку генетив образован как Markuksen kanssa? (предл. Ehkä tyttö joskus menee naimisiin Markuksen kanssa.) в других сочетаниях с генетивом – Markun sisar, Markun luona?

    1. Вы абсолютно правы. Это ошибка составителей текста. Исправил.

  5. будьте добры, еще подскажите пожалуйста , получается в конструкциях где нужен притяж. суффикс и кроме того окончание генетива, то вместе они существовать не могут, остается только притяж суффикс как в предл. …jossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa.?
    и еще в 4м уроке было сказано что “Личные местоимения первого и второго лица можно опускать”. получается, и 3го лица тоже тогда можно опустить?

    1. Нет, Вы не поняли.

      Pekka asuu isänsä kanssa.
      Pekka asuu hänen isänsä kanssa.

      Это просто разные предложения. В первом случае Пекка живет со своим отцом. Во втором – с чьим-то отцом (hän).

Добавить комментарий

Ваш адрес электронной почты не будет опубликован.