520 суток в изоляции * Двуязычная статья на очень актуальную тему | Финляндия: язык, культура, история
НЕ ЗАБУДЬТЕ ПОМОЧЬ САЙТУ МАТЕРИАЛЬНО - БЕЗ ВАШЕЙ ПОДДЕРЖКИ ОН СУЩЕСТВОВАТЬ НЕ СМОЖЕТ!

520 суток в изоляции * Двуязычная статья на очень актуальную тему

Kuusi miestä suljettiin puoleksitoista vuodeksi metallisäiliöön – ennätyspitkä eristys vei vapaaehtoiset hulluuden rajamaille

Шестеро мужчин были изолированы в металлическом марсианском комплексе на полтора года


Kymmenen vuotta sitten valmisteltiin Moskovan esikaupunkialueella avaruuslääketieteeseen erikoistuneessa IBMP-instituutissa hyvin erikoislaatuista ihmiskoetta. Mars500 -kokeessa kuusi nuorta miestä laitettaisiin 520 vuorokaudeksi simuloimaan avaruuslentoa Marsiin.

Десять лет назад в московском Институте медико-биологических проблем РАН завершилась подготовка к необычному эксперименту — «Марс-500». Шестеро молодых мужчин отправились в имитируемый полет на Марс на 520 суток.

Koko tuon ajan he olisivat eristyksissä ympäröivästä maailmasta ja pitäisivät yhteyttä sinne vain sähköisesti, aivan samaan tapaan kuin aikanaan Mars-astronautit tekisivät. Ja jotta yhteydenpito olisi muutenkin realistista, yhteyttä viivytettiin «lennon» aikana siten, että siinä olisi jopa 20 minuutin viive. Radiosignaalilta kestää kulkea tuon ajan Maan ja Marsin välillä, kun planeetat ovat vastakkaisilla puolilla Aurinkoa.

Все это время они были изолированы от окружающего мира и «поддерживали связь с Землей» только по радиосвязи. Для придания эксперименту реалистичности передачу сигналов во время «полетов» задерживали на 20 минут. Чтобы дойти от Земли до Марса, радиосигналу требуется время, ведь планеты находятся по противоположные стороны от Солнца.

Tiettävästi kukaan ei ole koskaan ollut yhtä pitkää aikaa omin nokkinensa, sisälle pieneen tilaan suljettuna.

Насколько известно, никто еще не находился в течение такого длительного времени наедине с самим собой и внутри такого маленького пространства добровольно.

Etelämantereella olevilla tutkimusasemilla pääsee noin puoli vuotta kestävän talven aikana ulos välillä käymään, vaikka huoltolentoja ei asemille tulisikaan. Ulkona on todella kylmä ja pimeää, mutta ulos voi mennä – ja välillä pitääkin mennä.

Исследователи, живущие на научных станциях в Антарктике, могут выходить на улицу и зимой, которая длится около полугода. Да, на улице очень холодно и темно, но выйти все же можно — и порой это даже необходимо.

Avaruusasemalla olevat miehistöt ovat lennollaan tyypillisesti hieman alle puoli vuotta, jona aikana ulos voi mennä vain avaruuspuvussa avaruuskävelyille. Mutta jokainen avaruuskävely on tarkkaan suunniteltu, niitä ei tehdä turhaan, eikä jokainen astronautti pääse käymään aluksen ulkopuolella.

Экипажи космических станций обычно находятся на борту чуть меньше года, и за это время можно выйти только в открытый космос в специальном скафандре. Каждый выход в космос тщательно запланирован, их не совершают просто так, покидать космическую станцию может не каждый космонавт.

Pisimpään avaruusasemalla ovat olleet Scott Kelly ja Mikhail Kornienko, jotka viettivät asemalla vuosina 2015 ja 2016 lähes vuoden ajan. Viime joulukuussa asemalta palasi Maahan ennätysnainenkin: Christina Koch oli lennolla 289 vuorokautta, eli noin yhdeksän kuukautta.

Дольше всего на Международной космической станции (МКС) пробыли Скотт Келли (Scott Kelly) и Михаил Корниенко, которые провели на МКС в 2015 и 2016 годы практически год. В декабре 2019 года со станции на Землю вернулась женщина-рекордсмен: Кристина Коук (Christina Koch) пробыла в полете около 289 суток, то есть почти девять месяцев.

Kaikkein pisimmän avaruuslennon ennätys on venäläisellä Valeri Poljakovilla. Hän oli Mir-asemalla yhtäjaksoisesti 438 vuorokautta vuosina 1994 ja 1995, eli vain hieman vähemmän kuin Mars500-koe kesti.

Больше всего времени в космосе провел россиянин Валерий Поляков. В 1994 и 1995 годы он пробыл на станции «Мир» 438 суток — по времени это чуть меньше продолжительности эксперимента «Марс-500».

Poljakov olikin preppaamassa Mars500-kokeen osanottajia, jotka sulkeutuivat 3. kesäkuuta 2010 avaruusalussimulaattoriinsa. Koska koe oli Venäjän, Euroopan avaruusjärjestön ja Kiinan yhteinen tutkimushanke, oli miehistö varsin kansainvälinen: ranskalainen Romain Charles ja italialaiskolumbialainen Diego Urbina, venäläiset Aleksandr Smolevski, Aleksei «Sasha» Sitev ja Sukhrob Kamolov sekä kiinalainen Yue Wang. Kamolov toimi miehistön komentajana ja Smolevski oli joukon lääkäri.

Валерий Поляков был в числе специалистов, которые готовили участников «Марс-500». Эксперимент по имитации космического полета начался третьего июня 2010 года. Поскольку эксперимент был совместным проектом России, Европейского космического агентства (ЕКА) и Китая, экипаж был международным: француз Ромэйн Чарльз (Romain Charles), Ван Юэ (Yue Wang) из Китая, колумбийский итальянец Диего Урбина (Diego Urbina), россияне Александр Смолевский, Алексей «Саша» Ситев, Сухроб Камолов. Камолов был командиром экипажа, Смолевский — врачом.

Ennen kokeensa alkua kuusikko oli jo parin kuukauden ajan valmistautumassa tehtävään ja tutustumassa tulevaan kotiinsa, joka oli varsin omituinen.

Перед началом эксперимента шестеро мужчин несколько месяцев готовились к задаче и знакомились со своим будущим домом, который был очень необычным.

Yhteen isoon halliin oli rakennettu neljä ilmatiiviisti suljettua, pari metriä halkaisijaltaan olevaa metalliputkea, joiden välillä pääsi kulkemaan pieniä tunneleita pitkin. Sisällä eri pituisissa putkissa oli keittiö, kuntosali, laboratorio, sairaanhoitonurkkaus, varastotilat kylmäkaappeineen, miehistön omat hytit sekä saniteettitilat.

В большом зале было построено четыре герметичных металлических модуля диаметром два метра, которые соединялись друг с другом небольшими тоннелями. В модулях располагались кухня, тренажерный зал, лаборатория, медицинский отсек, хранилище для продовольственных товаров и холодильные камеры, индивидуальные каюты для членов экипажа, санузлы и ряд других помещений.

Moduulien vieressä oli yksi puolikkaan tenniskentän kokoinen tila, jonne oli rakennettu ikään kuin Mars. Sen pinnalla oli punaista hiekkaa, soraa ja kiviä, reunoja koristivat suuret Marsin maisemaa mallaavat kuvat ja tummassa katossa oli tähtiä.

Рядом с модулями находился участок площадью с половину теннисного корта — имитатор поверхности Марса. В этом модуле был красный песок, камни и гравий, на стенах был изображен космос, на темном потолке были звезды.

Marsiin pääsi ilmalukosta, joka oli puolestaan yhteydessä Marsin laskeutumisalusta mallintaneeseen moduuliin, jonne pääsi luukuilla suljettua putkea pitkin «avaruusaluksesta».

На «Марс» можно было попасть через шлюзы «взлетно-посадочного модуля».

«Lennon» kohokohta oli hetki, jolloin puolet miehistöstä laskeutuisi leikisti Marsiin ja kävisi tutkimassa sitä.

Главной кульминацией полета стал тот момент, когда половина экипажа «высадилась на Марс», чтобы исследовать ее поверхность.

Kosmonautit kuin tosi-tv-sarjassa: tappelua ja lähentelyä

«Космонавты» вели себя как участники реалити-шоу: дрались и приставали друг к другу

Mars500 oli ennen kaikkea psykologinen koe, jonka tarkoituksena oli testata miten sopiva miehistö voidaan muodostaa erilaisia persoonallisuuksia valitsemalla ja kuinka nämä erilaiset miehistön jäsenet kestävät eristettynä olemista avaruuslentoa vastaavissa olosuhteissa.

«Марс-500» в первую очередь был психологическим экспериментом, целью которого было узнать, как лучше сформировать экипаж с учетом личностных особенностей космонавтов, и как члены экипажа будут чувствовать себя в изоляции в условиях, имитирующих космический полет.

Elämä pienessä, suljetussa tilassa samojen ihmisten kanssa tulee käymään hermoille. Riitoja syntyy helposti pienistä, mitättömistä asioistakin, kuten tiedetään esimerkiksi sukellusveneistä ja Etelämantereen tutkimusasemilta.

Жизнь в маленьком закрытом пространстве с одними и теми же людьми действует на нервы. Из-за маленьких и незначительных вещей легко разгораются ссоры. Такое бывает и на подводных лодках, и на исследовательских станциях в Антарктике.

Mars500 ei suinkaan ollut ensimmäinen tällainen avaruuslentoa simuloinut isolaatiokoe. Vuonna 2000 tehdyssä, kestoltaan paljon lyhyemmässä kokeessa venäläiset kosmonautit äityivät lopulta jopa tappelemaan. Toinen heistä lähenteli lisäksi toistuvasti mukana ollutta kanadalaista naistutkijaa.

«Марс-500» был не первым экспериментом по симуляции космического полета. В эксперименте 2000 года, который длился гораздо меньше, российские «космонавты» в итоге подрались. К тому же один из них постоянно приставал к канадской женщине-ученому.

Tapaus oli ikävä jo sinällään, mutta vieläkin suurempi soppa syntyi koealuksen ulkopuolella, kun lennonjohdossa ja tutkijoiden parissa alettiin kinastella tapahtumien syistä ja seurauksista. Avaruuslennolla Maasta tuleva apu on tärkeää, ja yllättäen myös tämä voi muodostua ongelmaksi.

Произошедшее на «корабле» было неприятно само по себе, но еще хуже было то, что происходило «за бортом». Между учеными и руководителями полетов начались споры о причинах событий во время эксперимента. Получать помощь Земли очень важно, и оказалось, что это может стать проблемой.

Mars500-koetta pohjustettiin samassa avaruusalussimulaattorissa ensin kaksi viikkoa kestäneellä eristyskokeella vuonna 2007. Vuonna 2009 tehtiin siellä ensimmäinen pitkäkestoinen simulaatio, kun kuusi henkilöä oli 105 vuorokautta aluksen sisällä.

В эксперименте «Марс-500» также было два этапа с меньшей продолжительностью: в тех же модулях сначала провели двухнедельный эксперимент в 2007 году. В 2009 году состоялась первая долгосрочная симуляция: шесть человек провели в модулях 105 дней.

Tarkoituksena jo tuolloin oli katsoa miten miehistön valinta onnistuu ja ennen kaikkea kuinka avaruusalus toimisi. Samalla testattiin mitä kaikkea alukseen tulisi pakata mukaan, jotta kaikki tarvittavat tavarat, ruoka ja vaatteet olisivat varmasti mukana.

Уже тогда ученые хотели изучить вопрос подбора экипажа и, прежде всего, работу космического корабля. Также ученые хотели понять, какие вещи, еда и одежда требовались в полете.

Vaikka aluksen varastoon oli mahdollista lisätä tavaraa kokeen aikana, eräs haasteista oli pakata mukaan heti alusta alkaen kaikki, mitä kuusihenkinen miehistö tarvitsee puolentoista vuoden aikana.

И хотя во время полета можно было пополнить запасы продовольствия, была поставлена цель сразу же собрать все, что может понадобиться экипажу из шести человек на полтора года.

Menomatka oli juhlaa

Отправление было настоящим праздником

«Lento Marsiin» alkoi riehakkaasti. Miehistö heilutti innoissaan luukun luona ennen kuin se laitettiin kiinni ja sinetöitiin. Diego ja Romain tekivät paljon videoita, joilla he esittelivät alustaan ja tekemisiään.

«Полет на Марс» начался весело. Экипаж с воодушевлением махал руками, прежде чем люк закрыли. Диего и Роман снимали много видео, в которых они рассказывали о «марсианском комплексе» и своей жизни.

Kuvat olivat kaikkea muuta kuin sellaisia, joita avaruusaluksesta odottaisi.

Помещение, запечатленное на видео, совсем не походило на марсианский комплекс.

Ensinnäkin sen seinät olivat puupaneelia, siis kuin jossakin kesämökissä. Venäläisten mielestä jotain tällaista kannattaisi harkita myös itse avaruusaluksiin, koska puu on kotoisa ja rauhallinen materiaali. Vaikka jotain vastaavaa aikanaan olisi, tuskin ainakaan oikeaa puuta tullaan käyttämään Mars-aluksissa.

Стены были из деревянных панелей и напоминали дачный интерьер. Русские считали, что что-то подобное следовало бы сделать и для настоящего космического корабля, потому что дерево — уютный и успокаивающий материал. Однако дерево вряд ли когда-нибудь будут использовать для таких целей — по крайней мере, настоящее.

Huonekalut olivat ihan tavallisia, melkein kuin maailman suosituimmasta skandinaavisesta huonekalujätistä ostettuja.

Мебель была обычной. Как из популярного скандинавского мебельного магазина.

Suurin tiloista oli yhteinen olohuone, jossa oli televisio, pelikonsoli ja kirjahylly. Sen vieressä oli keittiö ja siellä iso ruokapöytä. Jokaiselle oli oma pieni huoneensa, vähän kuin minikokoinen laivan hytti, jossa oli vuode, hylly ja pöytä.

Самым большим помещением была кают-кампания с телевизором, игровой консолью и полкой с книгами. Рядом находилась кухня с большим обеденным столом. У каждого была своя небольшая комната, напоминавшая маленькую корабельную каюту с кроватью, полкой и столом.

Hyttien vieressä oli komentokeskus, toisessa sylinterissä lääketieteellinen laboratorio, joka olisi toimitus tarpeen niin vaatiessa myös sairastupana, ja kolmas sylinteri piti sisällään kuntosalin ja varastoja, joista yksi oli täynnä suuria pakastimia.

Рядом с каютами был главный пульт управления. В соседнем цилиндрическом модуле была медицинская лаборатория, которая в случае необходимости могла использоваться как больничная палата. В третьем цилиндрическом модуле был тренажерный зал и помещения для хранения продуктов, в том числе холодильная камера.

Rutiinit, kaksi tuntia kuntoilua päivässä ja juhlapäivät pitivät astronautin pään kuosissa

Рутинные задачи, два часа тренировок и праздники помогали космонавтам оставаться в хорошей форме

Kuusikko eli, oli ja työskenteli moduuleissaan jotakuinkin astronauttien tapaan. Heillä oli löysä aikataulu joka päivälle ja elämää rytmitettiin rutiinilla. Herätys kahdeksalta, pikainen lääkärintarkastus, aamiainen ja sitten töitä kahteen saakka. Lounas, ja sitten töitä kuuteen. Päivällinen klo 19 ja ilta vapaa. Jokainen meni nukkumaan kun hyvältä tuntui.

Шестеро участников эксперимента жили и работали, как и все космонавты. У них был спокойный график на каждый день, рутинные задачи придавали жизни ритм. Подъем в восемь, медицинский осмотр, завтрак, потом — работа до двух часов дня. Обед, потом — работа до шести вечера. Ужин в семь часов вечера, затем — свободное время. Каждый ложился спать тогда, когда считал нужным.

Työhön kuului myös noin kaksi tuntia kuntoilua päivässä. Fyysinen harjoittelu oli olennainen osa tutkimuksia, mutta myös piristi mieltä ja ylläpiti hyvää kuntoa.

Два часа в день было выделено на тренировки. Физические упражнения были важной частью эксперимента, а также бодрили ум и помогали поддерживать хорошую физическую форму.

Ateriat miehistö söi yhdessä, mutta niihin liittyi myös ensimmäinen kriiseistä: osa halusi syödä rauhassa, hiljaa, ja toiset – etenkin Romain ja Charles – halusivat jutella ja puhua aterioilla.

Члены экипажа ели вместе, и с этим был связан один из первых кризисов: кто-то хотел есть спокойно и тихо, кто-то — в первую очередь Ромэйн и Чарльз — хотел болтать за едой.

– Päätimme heti aluksi käsitellä saman tien kaikki asiat, jotka toisissa ärsyttävät, kertoi Romain. – Se ei tietenkään tapahtunut haukkumalla ja nälvimällä, vaan keskustelemalla. Puhuminen ruokapöydässä oli tällainen asia, ja päätimme heti, että ne, jotka halusivat aterioida ääneti, söivät ensin, ja puheliaammat söivät sen jälkeen. Silloin myös ensin syöneet liittyivät melkein aina keskusteluun.

«Мы в самом начале решили открыто обсуждать все, что нас раздражает в других», — рассказывал Ромэйн. — Вопросы решали не криками и язвительными комментариями, а спокойными разговорами. Мы сразу решили, что те, кто хочет есть в тишине, едят первыми, а более общительные едят потом. В итоге первые нередко присоединялись ко вторым«.

Rutiini ja työtehtävät auttoivat unohtamaan erityksissä olemisen, mutta oli myös tärkeää rikkoa rutiinia: kaikkia syntymäpäiviä ja jokaisen miehistön jäsenen kotimaan merkkipäiviä juhlittiin, ja osaa näistä juhlista, valmisteltiin jo hyvä aikaa etukäteen.

Рутина и рабочие задачи помогали забыть об изоляции, но иногда нарушать рутину было важно: отмечались все дни рождения и праздники всех стран, представителями которых были члены экипажа. Ко многим праздникам члены экипажа начинали готовиться заранее.

Erityisen vilkasta juhliminen oli joulun ja uudenvuoden aikaan, kun kuusikko vietti pyhiä eurooppalaisen, venäläisen ja kiinalaisen kalenterin mukaan. Juhliminen tuolloin oli tärkeää myös siksi, että tuolloin koetta oli takana jo yli kuusi kuukautta, siis noin yksi kolmannesta, ja joulu on perinteisesti perhejuhla – monet kaipasivatkin erityisesti kotiin juuri tuolloin.

Особенно насыщенным было рождественское и новогоднее время: тогда шесть участников эксперимента отмечали все праздники по европейскому, русскому и китайскому календарям. Эти праздники были важны в том числе и потому, что на тот момент эксперимент длился уже больше шести месяцев, то есть позади была уже треть эксперимента. Рождество — традиционный семейный праздник, когда многие скучают по дому особенно остро.

Lennonjohto myös järjesti silloin tällöin yllätyksiä, kuten sähkökatkoksen, josta ei varoitettu miehistöä etukäteen. Valot sammuivat, ilmanvaihto lakkasi toimimasta ja kuusikko joutui tarkkailemaan hengitysilmansa koostumusta samalla kun ratkoi, mistä ongelma johtui. Ilman sähköä hiilidioksidipitoisuus nousi vääjäämättä ja enteili happinaamareiden käyttöä tai evakuointia.

Руководители проекта иногда устраивали «сюрпризы» — например, перебой с электричеством, о котором экипаж не предупредили. Свет погас, вентиляция перестала работать. Решая эту проблему, экипажу пришлось проверить состав воздуха для дыхания. Без электричества содержание углекислого газа повысилось, нужно было использовать кислородные маски или эвакуироваться.

Miehistö ei tiennyt paniikkitilanteen olleen harjoitus kuin vasta noin 22 tuntia jälkikäteen.

О том, что это всего лишь учения, экипаж узнал только спустя 22 часа.

Kuin kaatuisi jääkaapin sisällä

Как будто катишься со склона в холодильнике

Helmikuussa 2011 oli vuorossa «lennon» kohokohta: simuloitu laskeutuminen Marsiin. Virtuaalista matkaa oli taitettu tuolloin kahdeksan kuukautta.

В феврале 2011 года наступила кульминация «полета»: имитация высадки на поверхность Марса. На тот момент проект продолжался уже восемь месяцев.

Miehistö jakautui kahtia. Sasha Sitev, Diego ja Wang Yue kipusivat laskeutujaan ja aloittivat laskeutumisvalmistelut. Luukku suljettiin ja miehistön puolikkaat olivat siitä eteenpäin erossa noin kolmen viikon ajan.

Экипаж разделился на две части. Саша Ситев, Диего и Ван Юэ перешли во «взлетно-посадочный модуль» и начали готовиться к высадке на поверхность Марса. Люки закрыли, половина экипажа была отделена от остальной команды примерно на три недели.

Miehistö poistui kolme kertaa kaksi henkilöä kerrallaan Marsin pinnalle. Diego kertoi videolla, että astuminen ilmalukosta mars-halliin oli säväyttävä kokemus. Se oli suurin tila, jonka hän oli nähnyt kuukausiin. Silmissä tuntui oudolta, kun ne pystyivät pitkästä aikaa tarkentumaan kauemmaksi kuin vain muutamaan metriin. Hänen mielestään ensimmäisen marskävelyn alku oli koko simuloidun lennon paras hetki.

Экипаж выходил на «поверхность Марса» трижды, по два человека за раз. Диего рассказал на видео, что «высадка на Марс» была захватывающим приключением. «Марс» был самым большим пространством, которое он видел за последние несколько месяцев. Глаза отвыкли всматриваться вдаль больше, чем на несколько метров. Для Диего первая высадка на Марс была лучшим моментом эксперимента.

Marskävelyt oli suunniteltu siten, että ne muistuttaisivat mahdollisimman paljon aitoja haasteita Marsissa. Niiden aikana tehtiin samankaltaisia tehtäviä kuin aikanaan Marsissa: otettiin näytteitä ja käytettiin työkaluja. Mukana oli myös pieni marskulkija, jota he käyttivät. Koska kävely avaruuspuvussa oli työlästä, oli heillä kaksi taitettavaa tuolia, joiden päällä istuen tehtiin suurin osa töistä.

«Прогулка по поверхности Марса» должна была напоминать настоящую высадку на Марс — со всеми сложностями. Были поставлены похожие задачи: нужно было взять образцы и использовать инструменты. У «космонавтов» даже был небольшой марсоход. Поскольку ходить в космических скафандрах было тяжело, у участников эксперимента были складные стулья, сидя на которых они выполняли большую часть работ.

Avaruudessa avaruuspuvut ovat kuin muodon mukainen avaruusalus ihmisen ympärillä, mutta Maan pinnalla se on kuin ylisuuri, painava haarniska. Sen sisällä on hankalaa kävellä ja se on kömpelö. Samoin kuin ammoin kuulennoilla, eräs ennakolta mielessä olevista ikävistä tapahtumista on paha kaatuminen avaruuspuvussa. Voi olla, että astronautti ei pääsisi omin avuin ylös.

Космический скафандр можно назвать индивидуальным космическим кораблем, но на поверхности Земли он кажется громадными тяжелыми латами. В скафандре тяжело и неудобно ходить. Одним из самых печальных событий для космонавта могло быть падение в скафандре. Самостоятельно космонавт мог и не встать.

Siksipä lennonjohto pyysi miehiä vetämään pitkää tikkua ja voittanut joutuisi kaatumaan tarkoituksella viimeisellä marskävelyllään. Onnetar osoitti Diegoon, joka sitten heittäytyikin puku päällään kohti maata. Se oli kuulemma kuin olisi vierinyt rinnettä alas jääkaapin sisällä – ja se sattui. Mutta Diego pääsi omin avuin ylös.

Поэтому руководители полета попросили мужчин бросить жребий и намеренно упасть во время последней прогулки по поверхности Марса. Падать в скафандре пришлось Диего. Как будто катишься вниз со склона в холодильнике — это больно! Но Диего смог подняться самостоятельно.

Kolmen Marskävelyn jälkeen Diego, Sasha ja Ye palasivat ikään kuin Marsia kiertävälle radalle ja telakoituivat emoalukseensa. Ja aivan kuten tulee käymään aikanaan, he olivat ensin viikon päivät karanteenissa laskeutujan sisällä, ennen kuin luukku muiden luokse avattiin uudelleen. Karanteeni on taas tärkeä siksi, että jos Marsin pinnalta tulisi jotain terveydelle vaarallista, niin se ilmenisi todennäköisesti tänä aikana.

После трех высадок на Марс Диего, Саша и Юэ «вернулись на орбиту Марса» и «состыковались с марсианским комплексом». Прежде чем воссоединиться с остальными членами экипажа, они провели неделю на карантине во «взлетно-посадочном модуле». Карантин важен на тот случай, если на поверхности Марса окажется что-нибудь опасное для здоровья человека. За время карантина космонавты должны заметить возможную угрозу.

«Paluulennolla» iski hylätyksi tulemisen tunne

Во время «возвращения» участники эксперимента чувствовали себя брошенными

Astronauttien mukaan avaruuslennoilla ensimmäinen puolikas lennosta menee nopeasti, mutta toisen puolikkaan aikana tylsyys iskee päälle. Etenkin viimeinen kolmannes on henkisesti hankala. Silloin koti-ikävä iskee ja upean kaunis maisema alapuolella, maapallo, alkaa tuntua aina vain samalta.

Как рассказывают космонавты, первая половина полета проходит быстро, а вот во второй части начинает одолевать тоска. Особенно тяжелой становится последняя треть полета. Появляется тоска по дому, вид Земли из иллюминатора больше не кажется таким захватывающим.

Mars500-miehistöllä ei ollut edes maapalloa ihailtavanaan tai painottomuutta, missä olisi voinut temppuilla.

У экипажа «Марс-500» не было даже захватывающих пейзажей и невесомости, что могло бы сделать полет более интересным.

Ei siksi ollut mikään yllätys, että paluu Maahan, eli simulaation viimeinen osa oli vaikea. Ennen Marsia, eli lennon kohokohtaa oli miehistö ollut myös tiedotusvälineiden huomion kohteena, mutta sen jälkeen kiinnostus alkoi huveta – ja miehistön itsensä halu tehdä kivoja videoita ja päiväkirjatekstejä väheni. Ne kävivät yhä harvemmiksi ja loppuivat pian lähes kokonaan.

Поэтому в том, что «возвращение на Землю», последняя часть симуляции, была особенно сложной, не было ничего удивительного. До «высадки на Марс», то есть до кульминации «полета», экипаж привлекал к себе много внимания прессы, но потом интерес начал падать — а у экипажа пропало желание делать любопытные видео и вести дневник. Они снимали видео все реже, и позже прекратили совсем.

Miehistölle tulleiden ystävien tervehdysten määrä laski myös olennaisesti, etenkin kesällä, kun ihmisillä vapaudessa oli kesälomat ja muuta kiirettä. Miehistö tunsi olevansa yksin, hylättyinä.

Друзья тоже общались с участниками эксперимента все реже, особенно летом, когда у всех начался летний отпуск и другие дела. Члены экипажа чувствовали себя брошенными и одинокими.

Tutkijat ja lennonjohto keksivät heille puuhaa, mutta tehtävät eivät olleet niin innostavia kuin laskeutuminen Marsiin. Aika kävi hitaasti, ja jälleen odotusten mukaisesti, ryhmän sosiaalisesti aktiivisimmat jäsenet kokivat lopun erityisen kovana. Diego oli yksi heistä.

Исследователи и руководители «полета» придумывали участникам новые задачи, но после высадки на «Марс» они казались уже не такими захватывающими. Время тянулось медленно, и, как и следовало ожидать, наиболее социально активным членам группы было очень тяжело. Диего хорошо прочувствовал эту тяжесть.

Miehistöllä oli mukana myös mielialalääkkeitä, joihin olisi voinut turvautua hätätilanteessa.

У участников эксперимента были антидепрессанты, которыми можно было воспользоваться в экстренном случае.

– Onko Mars500 ollut niin vaikea kuin oletin?, kysyi Diego juuri ennen lennon loppua julkaisemallaan videolla.

«Был ли „Марс-500" таким сложным, как я предполагал?» — задался вопросом Диего в видео, снятом перед окончанием «полета».

– Kyllä se on ollut. Se on ollut raskas, mutta ne asiat, joiden oletin etukäteen olevan raskaimpia, eivät ole olleet sellaisia. Ja päinvastoin, asiat, joiden en olettanut olevat hankalia, olivatkin sellaisia. Esimerkiksi odotin etukäteen että kanssakäyminen muiden miehistön jäsenten kanssa voisi olla vaikeaa, koska elämme varsin pienessä tilassa pitkän aikaa yhdessä, mutta tässä suhteessa ei ole ollut ongelma – olemme tulleet oikein hyvin toimeen, eikä mitään isompia riitoja syntynyt.

«Да, эксперимент был тяжелым. Но многое оказывалось легче, чем я предполагал — и наоборот. Например, я думал, что будет очень тяжело найти общий язык с другими членами коллектива, потому что мы жили в очень маленьком помещении на протяжении долгого времени, но в этом отношении никаких проблем не было — мы очень хорошо сработались, никаких серьезных споров не было».

– Suurimmat yllätykset ovat yllättäen siinä, miten lennonjohdon kanssa tulee kommunikoida ja miten heidän kannattaa pitää yhteyttä miehistön suuntaan. Olemme oppineet paljon mitä pitäisi tehdä ja mitä ei kannata tehdä. Lennonjohdossa ei välttämättä ymmärretä aluksessa olevaa stressiä, joka ei johdu työmäärästä, vaan yksin olemisesta ja eristäytymisestä. Viestien sanamuodot voivat vaikuttaa paljon, kuten myös se, milloin viestit tulevat. Varmaankin nämä kokemukset yhteydenpidosta ovat eräs tärkeimmistä asioista, missä olemme saattaneet auttaa tulevia oikeita Mars-lentoja.

«Для меня было много неожиданного в отношении общения с руководителями полетов и в том, как им следует общаться с экипажем. Мы поняли, что можно делать, а чего лучше не делать. Руководители полетов вряд ли понимали тот стресс, с которым мы столкнулись. Он был связан не с объемом работы, а с одиночеством и изоляцией. Формулировки могут иметь большое значение — как и то, когда приходят сообщения. Этот опыт взаимодействия был очень важным и может помочь в настоящих полетах на Марс».

– Olemme jokainen varmaankin oppineet paljon kukin itsestämme. Varmaankaan mikään muu kuin eristäytyminen muista ihmisistä ei auta yhtä tehokkaasti ymmärtämään kuinka olemme sosiaalisia eläimiä. Ihminen kaipaa muita ihmisiä. Ihmiset, jotka ovat kaukana, muodostuvat hyvin tärkeiksi, mutta ennen kaikkea opit arvostamaan heitä, joiden kanssa olet samassa tilanteessa, heitä, jotka ovat viereisissä hyteissä.

«Мы узнали много о себе самих. Пожалуй, только в изоляции по-настоящему понимаешь, что люди — социальные животные. Человек скучает по другим людям. Люди, которые находятся где-то далеко, становятся очень важными, но прежде всего учишься ценить тех, с кем ты оказался в одной ситуации, тех, кто живет в соседней каюте».

Diego toteaakin, että tärkeintä eristyksissä ollessa on tilanteen hyväksyminen ja siihen sopeutuminen.

Диего говорит, что самое важное в изоляции — принятие ситуации и приспособление к ней.

Romain kertoi puolivälissä matkaan tekemässään videossa, että kaikilla osallistujilla oli oikeus keskeyttää osallistumisemme koska tahansa.

Ромэйн рассказал в видео, которое он снял в середине эксперимента, что у всех участников было право прервать участие в эксперименте в любое время.

«Voimme sanoa stop, kun emme halua enää jatkaa. Mutta me kaikki haluamme viedä koe loppuun saakka, koska me haluamme jokainen sanoa että kyllä, ihminen pystyy psykologisesti lentämään Marsiin. Haluan olla mukana kokeessa aina 5. marraskuuta 2011 saakka, jolloin luukku avataan.»

«Мы можем сказать „стоп» и не продолжать полет. Но мы все хотим завершить этот эксперимент, потому что мы хотим доказать, что человек психологически способен полететь на Марс. Я хочу остаться в проекте до пятого ноября 2011 года, когда откроют люк».

Vapaus on ihanaa

Свобода была прекрасна

Kun loppu alkoi häämöttää, mieliala alkoi jälleen kohota.

С приближением конца эксперимента, настроение «космонавтов» наконец начало улучшаться.

Viimeisessä videossaan Diego ja Romain olivat hyvin kalpeita ja väsyneen näköisiä, mutta selvästi hyvillä mielin. 520 vuorokautta, eli 72 viikkoa, eli 17 kuukautta, eli puolitoista vuotta Mars500-koetta oli melkein saatu kunnialla tehtyä.

В своем последнем видео Диего и Ромэйн казались очень бледными и изможденными, но были в хорошем настроении. 520 суток, то есть 72 недели, или 17 месяцев, или полтора года эксперимента «Марс-500» были позади.

Diego kertoi jälkikäteen, että hän oli aivan sekaisin astuttuaan ulos ovesta. Oli omituista tulla ulos avaraan tilaan, jossa katto oli korkealla ja seinät kaukana, ja jossa oli paljon ihmisiä.

Позже Диего рассказал, что ему было ужасно непривычно выходить за пределы модулей в просторное помещение с высоким потолком. Стены были далеко друг от друга, вокруг было очень много людей.

Romain kertoi, että kaikki näytti niin kirkkaalta, ja että hän melkein pyörtyi saatuaan ruusun. Sen tuoksu tuntui todella voimakkaalta.

Ромэйн рассказывал, что все казалось ему очень ярким, и он чуть не упал в обморок, когда ему подарили розу. Ее аромат казался чересчур сильным.

Miehistö oli kuulemma juuri ennen oven avaamista alkanut puolileikillään ehdotella toisilleen, että he menisivät piiloon ja kieltäytyisivät tulemasta ulos. Olisi ollut kuulemma hauskaa nähdä millaisia olisivat olleet ilmeet ulkopuolella. No, he tulivat ulos – varovaisesti, askeliaan varoen ja ympärilleen pälyillen.

Перед открытием люка участники эксперимента в шутку предложили друг другу спрятаться и не выходить. Было бы здорово посмотреть на реакцию тех, кто их ждал. Но они все же вышли — осторожно, шаг за шагом, оглядываясь по сторонам.

Juhlahumun ja tiedotustilaisuuksien jälkeen miehet pääsivät vapaaksi, tapaamaan perhettään ja ystäviään, mutta ihan saman tien he eivät päässeet lähtemään omille teilleen. Tutkijat halusivat mitata ja sondata heitä kunnolla.

После праздничных разговоров и пресс-конференций мужчины могли отправиться к семье и друзьям, но поехали домой не сразу. Исследователи хотели изучить состояние их здоровья.

Kuusikon seuranta jatkui puolen vuoden ajan kokeen jälkeen, mutta kokeen kenties tärkein tulos oli selvillä jo samalla hetkellä, kun aluksen ovi avattiin: se oli tieto siitä, että koe onnistui. Mars500:n miehistö oli osattu valita oikein, yksikään osanottaja ei keskeyttänyt, ja vaikka yhteydenpitoa miehistön ja lennonjohdon välillä kritisoitiinkin, sitä onnistuttiin jo parantamaan kokeen aikana.

За состоянием шестерых членов экипажа продолжали наблюдать еще полгода после эксперимента. Пожалуй, самый важный вывод был сделан в тот момент, когда открылся люк модуля: эксперимент удался. Экипаж «Марс-500» был подобран правильно, ни один член экипажа не вышел из эксперимента, и хотя в общении экипажа и руководителей полетов были трудности, в процессе многое удалось улучшить.

Aikanaan Marsiin lennettäessä suurin kysymysmerkki on ihminen itse. Avaruuslentäjien lihakset ja luusto rapistuvat painottomuudessa liikunnasta ja lääkityksestä huolimatta. Mars-astroauttien pitäisi kuitenkin pystyä pitkän avaruusmatkan päätteeksi laskeutumaan Marsiin ja toimimaan siellä saman tien. Painottomuuden jälkeen se tuntuisi lyijynraskaalta, vaikka Marsin painovoima on vain kolmasosa kotoisasta.

Главным вопросом полета на Марс будет сам человек. В невесомости мышцы и кости слабеют — несмотря на физическую активность и медикаменты. После долгого космического полета космонавтам предстоит спуститься на поверхность Марса и какое-то время там поработать. После невесомости это тяжело, хотя сила притяжения на Марсе в три раза меньше земной.

Matka olisi raskas myös henkisesti. Olisi karua katsella, kun maapallo pienenisi valopisteeksi, ja tajuta, että paluu vie nopeimmillaankin kuukausia. Jos aluksessa ilmenisi vakava tekninen vika tai matkalla sattuisi onnettomuus tai sairauskohtaus, miehistö joutuisi selviämään omin nokkinensa.

Полет будет трудным и в моральном плане. Нелегко смотреть на удаляющийся земной шар, который позже превращается в белое пятнышко где-то далеко, и понимать, что до возвращения домой еще много месяцев. Если в космическом корабле возникнет техническая неполадка, произойдет несчастный случай или кто-то заболеет, экипажу придется решать проблему самостоятельно.

Mars500 auttoi osaltaan tulevia Marsiin menijöitä, mutta heistä voi ottaa oppia nyt myös koronakaranteenissa käkkiessä: sopeudu, ole puuhakas, pidä rutiinit ja tiedosta syy siihen, miksi olet sisällä. Se on hyväksi kaikille.

«Марс-500» должен помочь будущим покорителям Марса. Этот опыт может пригодиться и тем, кто сейчас находится на карантине из-за коронавируса: приспосабливайся, будь активным, выполняй рутинные задачи, осознай причину, по которой ты находишься внутри. Эти советы пригодятся всем.


Оригинал на русском

Оригинал на финском

Послать ссылку в:
  • Добавить ВКонтакте заметку об этой странице
  • Facebook
  • Twitter
  • LiveJournal
  • Одноклассники
  • Blogger
  • PDF

Постоянная ссылка на это сообщение: https://www.suomesta.ru/2020/04/13/520-sutok-v-izolyacii-dvuyazychnaya-statya-na-ochen-aktualnuyu-temu/

Добавить комментарий

Ваш адрес электронной почты не будет опубликован.