«

»

Янв 04 2013

Распечатать Запись

Финский язык. Урок 13.

  • Translatiivi
  • Предложения без субъекта
  • Управление глаголов
  • Joka
  • Скороговорки 

Translatiivi

Показателем падежа translatiivi  — транслатив, является суффикс -ksi, добавляемый к слабой основе слова, если слово оканчивается на открытый слог (гласную) и к сильной основе, если слово оканчивается на закрытый слог (согласную) или букву -e. Падеж translatiivi используется для передачи изменения состояния, трансформации объекта, перехода из одного состояния в другое:

tulla vanhaksiстановиться старым
muuttua sammakoksi превращаться в лягушку

Слова в этом падеже отвечают на вопросы miksi? во что? keneksi? в кого?

(У вопросительного слова Miksi? есть еще отдельное и популярное значение Почему?)

Поэтому этот падеж и можно назвать (и некоторые источники называют) превратительным.

Как видно из примеров, падеж translatiivi зачастую используется с глаголами muuttua меняться и tulla в значении превращаться, становиться.

Другой случай употребления translatiivi – это выражения типа: «по-русски», «по-немецки» и т.д.

Finland on suomeksi Suomi. Ruotsi on ruotsiksi Sverige. Norja on norjaksi Norge. Islanti on islanniksi Island. Tanska on tanskaksi Danmark. Saksa on saksaksi Deutschland. Ranska on ranskaksi France. Englanti on englanniksi England. Italia on italiaksi Italia. Venäjä on venäjäksi Rossija.

—         Mitä Stockholm on suomeksi?
—         Tukholma.
—         Entä Hamburg?
—         Hampuri.

В русском языке в обеих случаях будет «по-немецки»:

Puhun vähän saksaa. Я немного говорю по-немецки.
Talo on saksaksi Haus.Дом – по-немецки Haus.

Однако по-фински употребляются разные падежи (в первом случае партитив).


В финском языке есть конструкции, в которых отсутствует субъект (подлежащее, то/тот, кто выполняет действие). Например:

On kiva opiskella suomea. — Классно учить финский.
On ihana olla kotona! —
Прекрасно быть дома!

В таких конструкциях не говорится, кому классно учить финский, или кому прекрасно быть дома.

Такого рода конструкции довольно сильно распространены. Более подробно здесь.


Прочитайте следующие диалоги:

— Minä olen huonolla tuulella. 

— Niinkö? Miksi?

— En tiedä. Kaikki on niin tylsää!

— Eikä ole! Minä tiedän monta mukavaa asiaa.

— No mikä esimerkiksi ei ole tylsää?

— Musiikki. Millaisesta musiikista sinä pidät?

— Minä en pidä musiikista.

— No mistä sinä pidät?

— En mistään. 

 

— Tykkäätkö sinä Liisasta?

—  En.

—  Miksi et?

—  Siksi että kaikki tykkäävät hänestä.

—  Kenestä sinä sitten tykkäät?

—  En kenestäkään.

Рассмотрим некоторые полезные конструкции, которые в них были.

olla huonolla tuulella быть в плохом настроении;

olla hyvällä tuulellaбыть в хорошем настроении (настроение (а также ветер) – tuuli)

Niinkö? – Выражает удивление: «Неужели!?»

tylsäтупой

Eikä ole! Да нет же!

Monta…Много Обратите внимание на то, что monta требует после себя partitiivi единственного числа (в отличие от русского языка).

monta kirjaaмного книг — по-русски «книг», то есть множественное число

esimerkiksiнапример

pitää + -sta/-stä — любить, нравится

tykätä (tykkää-) — любить, нравится

Эти два последних глагола в принципе равнозначны. Не надо их путать с глаголом rakastaaлюбить, который выражает, так сказать, более сильную любовь и используется для описания отношений между мужчинами и женщинами («Я вас любил, любовь еще быть может…» — при переводе на финский здесь будет rakastaa).

Оба глагола имеют требуют после себя падежа элатив -sta/-stä (см. пример употребления ниже). Это явление — когда глагол после себя требует дополнения в каком-то определенном падеже, и называется, как уже указывалось ранее, управление глагола или rektio.

Еще надо отметить, что глагол pitää очень многозначен, здесь только одно из его значений. Об этом глаголе подробнее.

Соответственно перевод в данном диалоге такой:

mistä? – ei mistään — что? (ты любишь, тебе нравится) — ничего

kenestä? – ei kenestäkään — кого? (ты любишь) / кто? (тебе нравится) — никого / никто

Liisalla on poikaystävä. Liisa ja Pekka (poikaystävän nimi on siis Pekka) keskustelevat. He istuvat sohvalla käsi kädessä.

Liisa: Minä pidän sinusta. Pidätkö sinä minusta?
Pekka: Pidän. Minä tykkään sinusta hirveästi. Sinä olet niin kiva.
Liisa: Niin sinäkin. Sinä olet ihana. Pidätkö sinä suklaasta?
Pekka: Pidän. Minä pidän suklaasta hirveästi.
Liisa: Ole hyvä. (Antaa suklaata ja ottaa itsekin kolme suurta palaa). Minusta suklaa on ihanaa.
Pekka: Niin minustakin. Tykkäätkö sinä lakritsista?
Liisa: En. Se on pahaa. Minä en pidä siitä.
Pekka: En minäkään.

keskustella (keskustele-) – болтать, беседовать
käsi kädessäдержась за руки, «рука в руке»
hirveästiочень сильно, ужасно
palaкусок
pahaплохой

В приведенном выше диалоге, помимо управления глаголов, активно используются усилительные частицы -kin/-kään, рассмотренные нами ранее. На русский язык часто их можно переводить как «тоже», «также». В утвердительных предложениях будет использоваться частица -kin, в отрицательных – -kaan / -kään (не забываем про гармонию гласных).


Упражнение1.

Вставьте слова в скобках в форме -sta/-stä (элатив).

  1. Pidätkö (talvi)?
  2. Mitä mieltä olet (ydinvoima)?
  3. Pidätkö enemmän (kissa) vai (koira)?
  4. Mitä mieltä olet (suomalainen kahvi)?
  5. Pidätkö (jäätelö)?
  6. (Mikä ruoka) sinä pidät?
  7. Puhumme tämän päivän (televisio-ohjelma).
  8. Puhumme ruoan (hinta).
  9. Mitä mieltä olet (Helsinki)?
  10. En pidä (suuri kaupunki).

Ответы:

Показать

ydinvoimaядерная энергия

(ydinядро + voimaсила)

jäätelöмороженое

televisio-ohjelmaтелевизионная программа

hintaцена


Текст.

Nyt puhumme nuoresta miehestä, joka asuu maalla.

Lehdessä on kirjoitus nuoresta miehestä, jonka nimi on Markku. Hänellä on talo, jossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa. Hänellä ei ole vaimoa. Naapuritalossa asuu mukava tyttö, josta Markku pitää kovasti. Ehkä tyttö joskus menee naimisiin Markuksen kanssa.
Markun sisar, jolla on mies ja kaksi lasta, asuu Ruotsissa. Kesällä he käyvät Suomessa ja ovat aina pari viikkoa Markun luona. Markku, jolla on kesällä aina paljon työtä, on iloinen, kun he tulevat ja auttavat.

kirjoitus заметка, статья
mennä naimisiin jonkun kanssa выходить замуж/жениться на ком-то

Теперь произведем некоторые исследования. Или, наоборот, сначала исследования, а потом текст.

Часто для образования сложносоставных предложений используется местоимение joka, поставленное в нужную форму. В русском языке соответствием является связующее слово «который».

Рассмотрим отдельные конструкции из текста:

  • Puhumme eräästä nuoresta miehestä. Mitä tiedämme tästä miehestä? Tiedämme, että hän asuu maalla. — Puhumme nuoresta miehestä, joka asuu maalla (за городом).
  • Lehdessä on kirjoitus nuoresta miehestä. Miehen nimi on Markku. — Lehdessä on kirjoitus nuoresta miehestä, jonka nimi on Markku.
  • Hänellä on talo. Talossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa. — Hänellä on talo, jossa hän asuu isänsä ja äitinsä kanssa.
  • Naapuritalossa asuu mukava tyttö. Tästä tytöstä Markku pitää kovasti. — Naapuritalossa asuu mukava tyttö, josta Markku pitää kovasti.
  • Markun sisar asuu Ruotsissa. Sisarella on mies ja kaksi lasta. — Markun sisar, jolla on mies ja kaksi lasta, asuu Ruotsissa.
  • Markku on iloinen, kun he tulevat. Markulla on kesällä aina paljon työtä. — Markku, jolla on kesällä aina paljon työtä, on iloinen, kun he tulevat.

Местоимение joka изменяется по падежам. Заодно их и вспомним.

номинатив — joka    

генетив — jonka  

партитив — jota     

инессив — jossa   

элатив — josta    

адессив — jolla     

аблатив — jolta    

аллатив — jolle

иллатив — johon


Упражнение 2.

Соедините начало предложения c правильным концом.

 

Annan kukat ystävälle, jossa on kolme kerrosta.
Ostan lehden, jonka nimi on Musti.
Nousen bussiin, jossa oli sininen pusero.
Pidän ruoasta, jossa on viikon televissio- ja radio-ohjelma.
Naapurillani on koira, jolla on vielä tilaa.
Isoäiti kiittää Tulaa paketista, jossa asuu paljon lapsiperheitä.
Tämä postikortti tulee Erikiltä, joka lähtee laiturista 15.
Pane tämä kirja hyllylle, jossa on valkosipulia.
Tämä on lähiö, joka on matkalla Suomessa.
Hannu asuu kerrostalossa, jolla on tänään nimipäivä.

Ответы:

Показать

Упражнение 3: в этом упражнении Вам встретиться много наименований цветов. Вставьте joka в нужной форме.

    1. Annan nämä ruusut ystävälle, *** asuu naapuritalossa.
    2. Annan nämä tulppaanit ystävälle, *** pidän.
    3. Annan nämä narsissit ystävälle, *** nimi on Liisa.
    4. Annan nämä neilikat ystävälle, *** kanssa puhun ongelmasta.
    5. Annan nämä orvokit ystävälle, *** soitan joka päivä.
    6. Annan nämä lemmikit ystävälle, *** saan neuvoja.
    7. Kuka tämä nainen on, *** puhuu nyt televisiossa?
    8. Kuka tämä nainen on, *** kuva on lehden kannessa?
    9. Kuka tämä nainen on, *** on lapsi sylissä?
    10. Tämä nainen, *** sinä puhut, on suomalainen ministeri.

Ответы:

Показать

ruusuроза
tulppaaniтюльпан
narsissiнарцисс
neilikkaгвоздика
ongelmaпроблема
orvokkiфиалка
lemmikkiнезабудка
neuvoсовет
kanneиск
lapsi on sylissä ребенок в руках (про грудного ребенка)


Напоследок несколько финских скороговорок поломать язык:)

Mustan kissan paksut posket.
Lauri löysi ruplanrahan jyrkän penkereen reunalta.
Appilan pappilan apupapin papupata pankolla kiehuu ja kouhuu.


Послать ссылку в:
  • Добавить ВКонтакте заметку об этой странице
  • Facebook
  • Twitter
  • LiveJournal
  • Одноклассники
  • Blogger
  • PDF

Постоянная ссылка на это сообщение: http://www.suomesta.ru/2013/01/04/urok-13/

7 комментариев

Перейти полю для комментария

  1. Мари

    hiveästi — опечатка..

    1. admin

      Поправил.

  2. Наталия

    Добрый день!А почему слово «тупые» в партитиве?

    1. admin

      А, понял. Kaikki on niin tylsää!
      Это отдельная тема, но не углубляясь, можно сказать, что в предложениях типа «Это интересно» — прилагательное стоит в партитиве.

      Tämä on mielenkiintoista.

      Более детально ищите в грамматике — предикатив, партитив.

  3. Наталия

    Спасибо большое!Я , наверное, никогда этот Финский не выучу, а учить надо.

    1. admin

      Вы, самое главное, не нагружайте себя комплексами — и не стремитесь к ненужному совершенству. Ставьте перед собой реалистичную задачу: чтобы финны поняли, что вы хотите сказать (даже если вы делаете это с ошибками), и чтобы вы понимали, чего финны хотят сказать вам. Это не так уж сложно и даже забавно в чем-то.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *